چراغ جادوی 68 هزار میلیاردی وزارت نفت

صندوق های بازنشستگی وزارت نفت از غول های اقتصاد ایران هستند اما در همه ابعاد غیرشفاف و مبهم عمل می نمایند

چراغ جادوی 68 هزار میلیاردی وزارت نفت

به گزارش گروه رسانه های خبرنگاران، صندوق های بازنشستگی به عنوان سرمایه گذاران نهادی، به موجب اسناد مصوب سازمان های بین المللی در سرمایه گذاری های خود باید از اصولی مانند داشتن اهداف معین، شفاف سازی فعالیت ها برای اعضای صندوق، تعادل امنیت و سودآوری، استقلال از مداخلات دولت و مسئولانه بودن سرمایه گذاری پیروی نمایند. با توجه به آنکه تبعیت صندوق ها از این اصول موجب تقویت منابع مالی و توانایی آنها در ایفای تعهدات در برابر بیمه شدگان و درنهایت، تضمین حق بر تامین اجتماعی اعضای صندوق خواهد شد، در نظام حقوقی بیشتر کشورها، پیروی صندوق ها از این اصول نظام مند شده است.

در این گزارش وضعیت صندوق های بازنشستگی، پس انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت آنالیز شده است که نشان می دهد این صندوق ها با دارایی نزدیک به 68 هزار میلیارد تومانی خود و با سرمایه گذاری در سهام 181 شرکت، با وجود اینکه یکی از بزرگ ترین صندوق های بازنشستگی کشور هستند، اما عملکرد آنها چندان شفاف نیست. برای مثال زمانی که قانون منع به کارگیری بازنشستگان در نهادهای دولتی تصویب شد، این صندوق ها به این بهانه که غیر دولتی هستند، از اعلام لیست اعضای هیات مدیره صندوق شرکت های زیرمجموعه خودداری کردند. همچنین این شرکت ها در حالی خود را غیردولتی خطاب می نمایند که طبق اساسنامه صندوق های بازنشستگی وزارت نفت، بیژن زنگنه به عنوان وزیر نفت، رئیس هیات امنای این صندوق هاست و رئیس صندوق که بالاترین مقام اجرایی صندوق و مسئول اداره آن است از سوی زنگنه انتخاب می گردد. به عبارت دیگر، همان نقشی که وزارت کار در شرکت های زیرمجموعه سازمان تامین اجتماعی ازجمله شستا بازی می نماید، در این صندوق ها نیز وزارت نفت بازیگر همان نقش است، با این تفاوت که در زیرمجموعه های سازمان تامین اجتماعی تا حدودی اطلاعات مالی و لیست مدیران و اعضای هیات مدیره معین است اما در اینجا به بهانه غیردولتی بودن شرکت ها، این شرکت ها به حیاط خلوت سیاسیون تبدیل شده است.

در اهمیت سرمایه گذاری های صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت همین قدر کافی است که بدانیم طی سال های 86 تا 94 که نام هلدینگ سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت از زیرمجموعه های صندوق بازنشستگی نفت در لیست 500 شرکت برتر سازمان مدیریت صنعتی ایران بوده، میزان فروش سالانه هلدینگ مذکور از 811 میلیارد تومان در سال 86 به 19.4 هزار میلیارد تومان در سال 93 و 16.4 هزار میلیارد تومان در سال 94 رسیده است. حال اینکه صندوقی با این گردش مالی عظیم که شرکت سرمایه گذاری آن در سال 94 صندلی نهم را میان 500 غول اقتصاد ایران کسب نموده، چرا لیست هیات مدیره ها و اعضای شرکت های زیرمجموعه را منتشر نمی نماید، جای تامل دارد.

صندوقی با 68 هزار میلیارد دارایی

طبق آخرین صورت مالی حسابرسی شده که مربوط به سال مالی منتهی به اردیبهشت سال 96 است، حجم دارایی های صندوق های بازنشستگی، پس انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت در اردیبهشت 96 حدود 67 هزار و 797 میلیارد تومان بوده است. آنالیز جزئیات حجم دارایی های این صندوق ها نشان می دهد از مجموع کل دارایی این صندوق ها، 14 هزار و 653 میلیارد تومان آن مربوط به دارایی های شرکت های اصلی، 2.5 هزار میلیارد تومان آن مربوط به سرمایه گذاری در شرکت های فرعی، نزدیک به 91 میلیارد تومان آن مربوط به سرمایه گذاری در املاک، 341 میلیارد تومان آن مربوط به اوراق مشارکت، 1.7 هزار میلیارد تومان آن مربوط به تسهیلات اعطایی، 2.2 هزار میلیارد تومان آن مربوط به سپرده های بانکی و 46 هزار میلیارد تومان آن مربوط به موجودی مواد و کالا، سرقفلی، سایر دارایی های مشهود و غیرمشهود است.

صندوق نفت نهمین غول اقتصاد ایران بود!

از سال 86 تا 94 نام هلدینگ سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت از زیرمجموعه های صندوق بازنشستگی نفت در لیست 500 شرکت برتر سازمان مدیریت صنعتی ایران دیده می گردد، اما معین نیست در پسابرجام که وضعیت مالی و عملکردی شرکت های نفتی، معدنی و پتروشیمی بهبود یافت، چرا این شرکت ها در لیست 500 شرکت برتر دیده نمی شوند. خروج نام هلدینگ سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت از این لیست از آنجایی دارای اهمیت است که در سال مالی 94 هلدینگ مذکور با فروش 16 هزار و 409 میلیارد تومانی شرکت های زیرمجموعه اش، نهمین غول مالی ایران نام گرفته بود. در این زمینه آنالیز آمارهای سازمان مدیریت صنعتی ایران در سال های مختلف نشان می دهد میزان فروش هلدینگ سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی صنعت نفت در سال مالی 86 حدود 811 میلیارد تومان بوده که این میزان تا سال 91 به8.4 هزار میلیارد تومان، در سال 92 به 12.6 هزار میلیارد تومان، در سال 93 به 19.4 هزار میلیارد تومان و در سال 94 به16.4 هزار میلیارد تومان رسیده است.

صندوقی با 181 شرکت!

طبق صورت مالی سال مالی منتهی به اردیبهشت 96 صندوق های بازنشستگی، پس انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت، حجم دارایی های این صندوق ها در شرکت های اصلی حدود 14 هزار و 653 میلیارد تومان و حجم دارایی این صندوق ها در سرمایه گذاری شرکت های فرعی حدود 2.5 هزار میلیارد تومان بوده است. در این زمینه آنالیز ها نشان می دهد در زیرمجموعه شرکت های اصلی این صندوق ها نام 47 شرکت درج شده که صندوق سهام 20 تا 49 درصدی در این شرکت ها دارد. همچنین در زیرمجموعه سهام شرکت های فرعی این صندوق ها نیز نام 134 شرکت و صندوق بورسی و غیربورسی دیده می گردد.پتروشیمی مارون، پتروجه زاگرس، پتروشیره خارک، صنایع پتروشیمی خلیج فارس، سیمان خاش، سیمان بهبهان، سرمایه گذاری صنعت و معدن، پتروشیمی فن آوران و داروسازی اسوه از زیرمجموعه های اصلی و بورسی این صندوق ها هستند و از شرکت های غیربورسی نیز می توان به پتروشمی باختر، پتروشیمی مروارید، شرکت ملی نفتکش ایران، پتروشیما اروند، پتروشیمی تندگویان، لوله سازی اهواز، خدمات بیمه ای امین پارسیان، تامین سرمایه سپهر و... اشاره نمود. همچنین صندوق صنایع پتروشیمی خلیج فارس، صندوق ملی نفتکش ایران، صندوق پتروشیمی اروند و صندوق پتروشیمی تندگویان نیز از صندوق های زیرمجموعه صندوق بازنشستگی وزارت نفت هستند.

صندوق های نفت حیاط خلوت بازنشسته هاست؟

26شهریور سال 97 بود که مجلس شورای اسلامی طرح خروج بازنشستگان از پست های دولتی را به تصویب رساند. با تصویب این قانون و مطالبه رسانه های عمومی، بعضی از وزارتخانه ها ازجمله وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اقدام به انتشار اسامی اعضای هیات مدیره و مدیران شرکت های تابعه و زیرمجموعه خود اعم از شستا، صندوق بازنشستگی کشوری، صندوق بازنشستگی کارکنان فولاد، صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، سازمان تامین اجتماعی و بانک توسعه تعاون کردند. در همین زمینه انتظار می رفت وزارت نفت نیز اقدام به انتشار اسامی و معینات مدیران شرکت های تابعه خود کند، با این حال تا به امروز وزارت نفت هیچ اقدامی در راستای شفاف سازی معینات شرکت های وابسته به خود ننموده است.شفاف سازی لیست اسامی اعضای هیات مدیره و مدیران شرکت های تابعه وزارت نفت از این منظر مهم است که بعضی خبرها شائبه حضور مدیران بازنشسته، چندشغله و حتی نمایندگان ادوار مجلس در این شرکت ها را تقویت می نماید؛ اما قابل تامل اینکه هر بار موضوع شفافیت درمورد شرکت های زیرمجموعه وزارت نفت ازجمله صندوق های بازنشستگی وزارت نفت مطرح شده، مدیران این شرکت ها دلیل به کارگیری بازنشسته ها را در زیرمجموعه های این شرکت ها، غیردولتی بودن شرکت و عدم تامین بودجه مستقیم از سوی دولت ذکر نموده اند.

صندوق های نفت بالاخره دولتی هستند یا خصوصی؟

صندوق بازنشستگی صنعت نفت در تاریخ 1326.10.11 براساس مصوبات مربوطه تشکیل شده است. طبق قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران، اداره امور صندوق ها ازجمله نگهداری، به کار انداختن و بهره برداری از دارایی های آن برعهده هیات امنای صندوق ها که همان هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران است. تا قبل از تاریخ 1377.10.29 صندوق های بازنشستگی، پس انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت از نقطه نظر تشکیلات اداری و سازمانی زیرمجموعه امور اداری شرکت ملی نفت ایران محسوب می شد و اتخاذ تصمیم در اداره امور آن به طور عام به نحو متمرکز و با تصویب هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران (هیات امنای صندوق) به مرحله عمل درمی آمد؛ اما در تاریخ 1377.10.29 هیات امنای صندوق ها به منظور اجرای هرچه بهتر وظایف مصرح در اساسنامه و مشخص ترتیبات و نظام ارتباطی بین صندوق ها و مدیریت و هیات امنا، مقررات مربوط به اداره صندوق ها را طی مصوبه شماره 1185 تصویب کرد که براساس آن صندوق ها دارای ارکان و تشکیلات جدیدی به ترتیب 1- هیات امنا (هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران)، 2- هیات مدیره (رئیسه) و 3- رئیس صندوق و بازرسی شد.

طبق اطلاعات درج شده در صندوق های بازنشستگی، در حال حاضر بیژن زنگنه رئیس هیات امنای این صندوق هاست. طبق اطلاعات درج شده در اساسنامه صندوق، رئیس صندوق بالاترین مقام اجرایی صندوق و مسئول اداره، هماهنگی امور و همچنین حفظ حقوق، منافع و اموال و سرمایه و وجوه در اختیار صندوق است که نمایندگی صندوق را در مقابل مقامات دولتی، انتظامی، قضایی، همچنین اشخاص حقیقی و حقوقی نیز دارد. در حال حاضر افخم زروانی، رئیس صندوق های بازنشستگی، پس انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت است که در 22 آبان سال 95 توسط زنگنه انتخاب شده است.بر این اساس بیژن زنگنه به عنوان وزیر نفت و شرکت ملی نفت ایران در حالی نقش مهمی در تصمیم گیری های این صندوق ها دارد که گفته می گردد این صندوق ها مشمول قوانین شرکت های دولتی نمی شوند. طبق مطالبی که گفته شد، بیژن زنگنه و شرکت ملی نفت ایران نقش پررنگی در اداره این صندوق ها دارند، با این حال هویت حقوقی صندوق بازنشستگی نفت هنوز معین نیست و این سوال مطرح می گردد که اگر این صندوق ها و شرکت های زیرمجموعه آن به لحاظ حقوقی جزئی از وزارت نفت نیست، پس چرا زنگنه و شرکت ملی نفت رئیس این صندوق ها را انتخاب می نمایند و اگر شرکت های آن دولتی است، پس چرا در پیوست شماره سه قانون بودجه سالانه کشور نام این صندوق نیامده است.

ماجرای کلاهبرداری 330 میلیاردی سلطان قیر از صندوق

یکم دی ماه 97 حمیدرضا باقری درمنی به جرم افساد فی الارض به وسیله تشکیل شبکه کلاهبرداری و رشاء اعدام شد. یکی از اتهامات درمنی این بود که وی بدون پرداخت حتی یک ریال از شرکت پالایش نفت جی، 322 هزار تن قیر خریداری نموده بود؛ شرکتی که از زیرمجموعه های صندوق بازنشستگی صنعت نفت است. درمنی که به وسیله تشکیل شرکت های صوری و کاغذی متعدد اقدام به این کلاهبرداری نموده بود، درنهایت معلوم نشد که چگونه مطالبات صندوق را پرداخت کرد، با این حال آنچه در عملکرد شرکت پالایش نفت جی اهمیت دارد، اینکه نظارت کافی بر این شرکت ها وجود ندارد، همان موضوعی که موجب شد عده ای با جعل و ارتشا، زیان قابل توجهی به شرکت پالایش نفت جی وارد نمایند.

منبع : فرهیختگان

بازگشت به صفحه رسانه ها

منبع: خبرگزاری تسنیم

به "چراغ جادوی 68 هزار میلیاردی وزارت نفت" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "چراغ جادوی 68 هزار میلیاردی وزارت نفت"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید